Początkowo, łyżwy nie służyły do jazdy rekreacyjnej, lecz jako środek lokomocji. Najstarsze znalezione łyżwy mają ok. 4 tys. lat, były zbudowane ze zwierzęcych kości, przywiązywane rzemieniami do butów, służyły do poruszania się zimą po zamarzniętych stawach i jeziorach.
Łyżwy stalowe, podobne do tych, jakie znamy teraz, pochodzą dopiero z XIX wieku. Służyły już wtedy nie tylko za środek transportu, ale i do celów rekreacyjnych. Początkowo były one przymocowywane do obuwia codziennego (do celów rekreacyjnych bardzo długo były wykorzystywane takie właśnie łyżwy), a dopiero później - do specjalnych butów (na stałe).
Tradycyjne buty łyżwiarskie są wykonane ze specjalnej skóry i zawiązywane. Do celów rekreacyjnych coraz częściej wykorzystywane są buty plastikowe, zapinane na specjalne klamry. W XX wieku powstała również odmiana łyżew dwupłozowych (popularne: saneczki), wykorzystywanych głównie przez najmłodszych.
Budowa samej łyżwy (płozy) zależy od dyscypliny, w której są wykorzystywane. Podstawowe rodzaje łyżew to: