Ze swiata sportu

Kreta
Miejscowość Bali na północnym wybrzeżu Krety
Kontynent	Europa
Państwo	Grecja
Akwen	Morze Egejskie
Powierzchnia	8366 km²
Populacja  • liczba ludności  • gęstość	600 000 72 os./km²
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wyspy świata

Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia - silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) - wyspa położona na Morzu Śródziemnym, należąca do Grecji. Jest ona największą grecką wyspą, i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).

Krajobraz wyspy tworzą skaliste wybrzeża przeplatające się z szerokimi, jasnymi plażami. Klimat ma cechy umiarkowane jak i subtropikalne. Średnia roczna opadów wynosi 640 mm. Lato jest gorące i suche, w zimie jest chłodniej. W rejonach górskich opady są dużo wyższe niż w reszcie wyspy, szczyty często pokrywa śnieg (od listopada do maja). Roślinność jest skąpa, bujniej rozwija się w wilgotniejszych rejonach.

Kreta stanowi region administracyjny i dzieli się na nomosy Chania, Retimno, Heraklion i Lasiti. Transport samolotowy zapewniają dwa duże lotniska, Nikos Kazantzakis w Heraklionie i Daskalogannis w Chania. Największe miasta to Heraklion (Iraklion), Chania, Retimno, Agios Nikolaos.

Największe atrakcje turystyczne to ruiny pałaców minojskich w Knossos, Fajstos, Malii i Káto Zákros, pozostałości archeologiczne w Gortynie, fortyfikacje wzniesione przez Wenecjan w Retimno i Spinalonga, wąwóz Samaria i inne mniejsze wąwozy (Agia Irini, Aradena).

Spis treści 1 Historia Krety 2 Warunki geologiczne 3 Prezydenci Krety 4 Ciekawostki 5 Galeria 6 Zobacz też

[edytuj] Historia Krety

W 395 Kreta stała się częścią Cesarstwa Bizantyjskiego. W latach 824-961 znajdowała się pod panowaniem arabskim. W 1204 zdobyli ją Wenecjanie, którzy rządzili wyspą do podboju osmańskiego w 1669 roku. W 1770 doszło do powstania Greków i ogłoszenia niepodległości. W 1771 Turcy odzyskali kontrolę nad wyspą. W latach 1820-1844 wyspa należała do Egiptu. Po kolejnym powstaniu z lat 1895-1897, Kreta stała się w 1898 autonomiczną republiką pod protektoratem Imperium Osmańskiego.

6 października 1908 Republika Krety ogłosiła niepodległość. 30 maja 1913 została włączona do Grecji.

[edytuj] Warunki geologiczne

Kreta powstała z wypiętrzających sie podwodnych łańcuchów górskich. 15 milionów lat temu Kreta była częścią Europy kontynentalnej. Zachodnie fragmenty wyspy są przedłużeniem Gór Dynarskich. Kreta jest w ciągłym ruchu, obecnie przesuwa się na południe z prędkością ok. centymetra na ćwierć wieku. Wyspa jest umiejscowiona na tzw. Płycie Egejskiej, która od początku swojego powstania napiera na Płytę Afrykańską. Tarcia powodują częste trzęsienia ziemi. Ruch lądu odbywa sie również w pionie, zachodnia część wyspy unosi się , podczas gdy wschodnia zanurza się w głąb. Różnice te są liczone już w metrach i starożytne porty na zachodzie, dziś leżą na skałach (np. port w Falasarnie), a porty na wschodzie na dnie morskim (np. Olaus).

[edytuj] Prezydenci Krety

• 1770-1771 Ioannis Daskalogiannes
• 1898 Ioannis Konstantinou Sphakianakis
• 1898-1906 Książę Georgios
• 1906-1911 Alexandros Thrasivoulou Zaimis

[edytuj] Ciekawostki

Z Krety pochodzi słynny malarz hiszpański El Greco. Na Krecie znaleźć można ślady kultury minojskiej oraz wielu innych, które świadczą o bogatej historii wyspy. 15 milionów lat temu Kreta była częścią Europy Kontynentalnej, zachodnie fragmenty wyspy są przedłużeniem Gór Dynarskich. Kreta jest w ciągłym ruchu, obecnie przesuwa się na południe z prędkością ok. centymetra na ćwierć wieku. Wyspa znajduje się na tzw. płycie egejskiej, która od początku swojego powstania napiera na płytę afrykańską. Tarcia powodują częste trzęsienia ziemi. Ruch lądu odbywa się również w pionie, część zachodnia unosi się, podczas gdy wschodnia zanurza się w głębinie. Różnice te wynoszą już metry i starożytne porty na zachodzie, dziś leżą na skalach jak np. port w Falasarnie, a porty na wschodzie na dnie morskim jak port w Olaus.

[edytuj] Galeria

[edytuj] Zobacz też

• Morze Kreteńskie
• Kultura minojska
• Sztuka kreteńska

To jest tylko zalążek artykułu związanego z Grecją. Jeśli potrafisz, rozbuduj go.