Michael Phelps podczas Olimpiady w Atenach w 2004 roku
Michael Phelps podczas Olimpiady w Atenach w 2004 roku

Pływanie – metoda poruszania się w wodzie wykorzystywana przez człowieka oraz zwierzęta. Jest popularną aktywnością rekreacyjną, szczególnie w krajach o cieplejszym klimacie i naturalnych zbiornikach wodnych. Pływanie jest też dyscypliną sportową.

Spis treści

[edytuj] Historia pływania

Umiejętność pływania człowiek wykorzystywał już w czasach starożytnych, o czym świadczą rysunki sprzed czterech tysięcy lat z Asyrii, Libii i Egiptu. Pierwsza technika pływacka, stosowana w starożytności i średniowieczu, polegała na położeniu się, na brzuchu. Głową uniesiona była nad wodą a ramiona pracowały naprzemianstronnie pod powierzchnią. Starożytni umiejętność pływania stawiali na równi z umiejętnością pisania i czytania.

[edytuj] Pływanie jako dyscyplina sportowa

W 1869 r. powstało w Londynie towarzystwo pływackie i rozegrano pierwsze zawody. Pływanie jest w programie igrzysk olimpijskich od samego początku. Do igrzysk w 1908 r. olimpijczycy pływali na otwartych akwenach – od tej pory zaczęto organizować zawody w krytych pływalniach. Na Igrzyskach Olimpijskich w Atenach (2004) zawody zostały rozegrane na pływalni otwartej – bez dachu, ponieważ organizatorzy nie zdążyli wybudować go na czas. W roku 1973 zaczęto organizować mistrzostwa świata w pływaniu. Do konkurencji pływackich należą: pływanie w basenie, pływanie długodystansowe, rozgrywane na otwartych akwenach, pływanie synchroniczne uprawiane przez kobiety, skoki do wody, które dzielą się na skoki z trampoliny oraz z wieży, podczas których zawodnicy wykonują punktowane figury podczas lotu, oraz Waterpolo.

[edytuj] Rywalizacja w basenie

Zawody pływackie odbywają się na basenach 50- (ang. long course), rzadziej 25-metrowych (ang. short course). Na długich basenach rozgrywa się najważniejsze imprezy pływackie, takie jak: Igrzyska Olimpijskie, Mistrzostwa Świata, Mistrzostwa Europy, Igrzyska Wspólnoty Brytyjskiej, Mistrzostwa Pacyfiku i inne tego typu zawody. MŚ i ME rozgrywane są także na krótkiej pływalni jednak nie są to zawody prestiżowe, a wielu pływaków często nawet w nich nie uczestniczy. Basen olimpijski, na którym rozgrywane są zawody, powinien mieć wymiary 50x25 m, o głębokości minimum 2,0 m, posiadać 10 torów (każdy o szerokości 2,5 m). Temperatura wody podczas zawodów powinna wynosić od 25°C do 28°C. Po obu stronach basenu, na ścianach, znajdują się tablice elektroniczne podłączone do automatycznej aparatury pomiaru czasu. Ich dotknięcie skutkuje zarejestrowaniem wyniku końcowego lub międzyczasu. Jeśli jakieś miasto chciałoby się ubiegać o organizację zawodów rangi globalnej, powinno dysponować kompleksem na terenie, którego m.in. znajdują się przynajmniej dwa baseny o wymiarach 'olimpijskich' (jeden do rywalizacji, drugi do rozgrzewki), a także spełniającym inne warunki, narzucone przez międzynarodową organizację pływacką – FINA. W Polsce żaden basen nie jest przystosowany do organizacji zawodów na tak wysokim poziomie.

[edytuj] Style pływackie

[edytuj] Konkurencje pływackie

Pływacy rywalizują obecnie w 26 indywidualnych konkurencjach olimpijskich:

A także w 6 wyścigach sztafetowych:

Do konkurencji nieolimpijskich zaliczane są dystanse:

Oraz rozgrywane na basenach 25-metrowych:

[edytuj] Rekordy świata w pływaniu

Zobacz więcej w osobnym artykule: Rekordy świata w sportach wodnych.

[edytuj] Inne osiągnięcia

[edytuj] Znani pływacy

W pływaniu światowym legendarną postacią jest Johnny Weissmuller (USA), zdobywca 4 złotych medali na Igrzyskach Olimpijskich w 1924 i 1928 r., który pierwszy przepłynął 100 m w czasie poniżej minuty. Z kolei w skokach do wody gwiazdami w latach 70. i 80. XX w. byli Włoch Klaus Dibiasi i Amerykanin Greg Louganis. Amerykanin Mark Spitz na igrzyskach w Monachium zdobył aż 7 złotych medali. Bardzo blisko pobicia jego rekordu był inny Amerykanin Michael Phelps, który zdobył na olimpiadzie w 2004 r. sześć złotych krążków. Ośmiokrotnym mistrzem olimpijskim był w latach 80. i 90. inny Amerykanin - Matt Biondi. W latach 90. wielką gwiazdą światowego pływania był znakomity rosyjski sprinter, Aleksander Popow, nazywany carem pływania oraz Australijczyk Ian Thorpe.

[edytuj] Pływanie w Polsce

Pierwsze mistrzostwa Polski w pływaniu odbyły się w Warszawie w 1929 r. 6 lat później Polacy wystartowali na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie. Jednak aż do 1960 r. w dorobku Polaków nie było ani jednego finału olimpijskiego! Do największych osiągnięć polskiego pływania zaliczano dwa rekordy świata na 100 m stylem klasycznym Marka Petrusewicza w 1953 i 1954 r. oraz jego srebrny medal zdobyty na mistrzostwach Europy. Po latach posuchy w 1980 r. pierwszy medal olimpijski wywalczyła Agnieszka Czopek. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych duże sukcesy międzynarodowe odnotował Artur Wojdat, rekordzista świata na 400 m stylem dowolnym i medalista olimpijski w 1988.

W ostatnich kilkunastu latach do światowych kronik pływackich wpisali się: Rafał Szukała – wicemistrz olimpijski w 1992 r. i mistrz świata w 1994 na 100 m stylem motylkowym, Alicja Pęczak – 3-krotna mistrzyni Europy na basenie 25 m w 1998 r., Otylia Jędrzejczak – 2-krotna mistrzyni świata na 200 m delfinem (2003, 2005), 5-krotna mistrzyni Europy w 2000, 2002, 2004 i 2006 r. i była rekordzistka świata na 200 m stylem motylkowym, wreszcie trzykrotna medalistka olimpijska z igrzysk w Atenach, Paweł Korzeniowski – mistrz świata na 200 m delfinem z Montrealu w 2005 r., Mateusz Sawrymowicz i Przemysław Stańczyk - mistrzowie świata z Melbourne w 2007 r.

Po sukcesach Otylii Jędrzejczak pojawiło się wielu zdolnych pływaków, a Polacy znaleźli się w europejskiej i światowej czołówce. W 2005 r. z mistrzostw Europy na krótkim basenie w Trieste Polacy przywieźli 11 medali (w tym 5 złotych), zajmując drugie miejsce w klasyfikacji medalowej. Było to najwięcej medali w historii. Rekord ten został poprawiony (12 medali) rok później podczas Mistrzostw Europy w Helsinkach. Podczas Igrzysk Olimpijskich w Atenach reprezentowało nas 5 pływaków, rok później na Mistrzostwach świata w Montrealu była to już grupa ponad 15-osobowa. Od kilku lat trenerem kadry jest Paweł Słomiński, a wspomagają go Piotr Woźnicki oraz Mateusz Zedler. Pływanie w Polsce wciąż się rozwija, a dzięki sukcesom zyskuje coraz większą popularność.

Najwięcej rekordów Polski należy do Otylii Jędrzejczak- 10 na długim basenie i 4 na krótkim.

[edytuj] Polskie sukcesy

[edytuj] Medaliści Igrzysk Olimpijskich

[edytuj] Medaliści Mistrzostw Świata (basen 50 m)

[edytuj] Medaliści Mistrzostw Świata (basen 25 m)

[edytuj] Mistrzowie Europy (basen 50 m)

[edytuj] Mistrzowie Europy (basen 25 m)

[edytuj] Rekordziści świata

[edytuj] Rekordziści Europy

[edytuj] Lista polskich pływaków - finalistów IO, MŚ i ME

[edytuj] Zobacz też

Commons

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Źródła