Zawodnik wykonujący pchnięcie kulą
Zawodnik wykonujący pchnięcie kulą

Pchnięcie kulą (właściwie rzut kulą) – konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m. Kobiety i młodzicy (do 15 lat) pchają kulą ważącą 4 kg, juniorzy młodsi (16-17 lat) – 5 kg, juniorzy starsi (18-19 lat) - 6 kg, seniorzy – 7,26 kg. Kula przed wypchnięciem musi mieć kontakt z szyją zawodnika. Po wykonaniu pchnięcia zawodnik musi opuścić koło jego tylną częścią, w przeciwnym wypadku pchnięcie nie zostanie uznane. Ponadto kula musi paść w obszar wycinka koła o kącie 40 stopni.

Stosowane są dwie podstawowe techniki pchnięcia kulą:

  • z doślizgu – zawodnik ustawia się tyłem do kierunku pchnięcia i wykonuje "doślizg" do progu, skręt biodra i wypchnięcie kuli,
  • obrotowa – zawodnik wykonuje obrót (podobny do tego w rzucie dyskiem) zakończony wypchnięciem kuli.

Odległość mierzy się taśmą przechodzącą przez środek koła i ślad kuli, od wewnętrznej krawędzi progu do najbliższej krawędzi śladu.

Pchnięcie kulą jest w programie olimpijskich od pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w 1896.

[edytuj] Rzut czy pchnięcie?

Określenie "pchnięcie kulą" nie jest właściwe i przyjęło się tylko w Polsce (niedokładna kalka z jęz. angielskiego). W rzeczywistości jest to rzut, w którym pchnięcie jest tylko jednym z elementów. O pchnięciu można by mówić tylko wtedy, gdyby kula znajdowała się w stanie równowagi na twardym podłożu i została pchnięta silnym uderzeniem z boku. Encyklopedia sportów świata Wojciecha Lipońskiego (Warszawa 2001) w ogóle nie zawiera artykułu PCHNIĘCIE KULĄ. Wszystkie informacje o tej dyscyplinie sportu znajdują się pod hasłem RZUT KULĄ. Dlatego wyrażenie "rzut kulą" jest najzupełniej poprawne i nie powinno być piętnowane jako błąd językowy.

Spis treści


[edytuj] Rekordziści

[edytuj] mężczyźni

wynik zawodnik państwo data miejsce
świata 23,12 m Randy Barnes Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 20 maja 1990 Westwood
Europy 23,06 m Ulf Timmermann NRD NRD 22 maja 1988 Chania
Polski 21,68 m Edward Sarul Polska Polska 31 lipca 1983 Sopot

[edytuj] kobiety

wynik zawodniczka państwo data miejsce
świata 22,63 m Natalia Lisowska ZSRR ZSRR 7 czerwca 1987 Moskwa
Europy 22,63 m Natalia Lisowska ZSRR ZSRR 7 czerwca 1987 Moskwa
Polski 19,58 m Ludwika Chewińska Polska Polska 26 czerwca 1976 Bydgoszcz

[edytuj] Najlepsi zawodnicy wszech czasów

[edytuj] mężczyźni

Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotów historii tej konkurencji (stan na 18 maja 2006).

lp. wynik zawodnik państwo data miejsce
1. 23,12 m Randy Barnes Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 20 maja 1990 Westwood
2. 23,06 m Ulf Timmermann NRD NRD 22 maja 1988 Chania
3. 22,91 m Alessandro Andrei Włochy Włochy 12 sierpnia 1987 Viareggio
4. 22,86 m Brian Oldfield Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 10 maja 1975 El Paso
5. 22,75 m Werner Günthör Szwajcaria Szwajcaria 23 sierpnia 1988 Berno
6. 22,67 m Kevin Toth Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 19 kwietnia 2003 Lawrence
7. 22,64 m Udo Beyer NRD NRD 20 sierpnia 1986 Berlin
8. 22,54 m Christian Cantwell Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 5 czerwca 2004 Gresham
9. 22,52 m John Brenner Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 26 kwietnia 1987 Walnut
10. 22,51 m Adam Nelson Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone 18 maja 2002 Portland
zobacz więcej na stronach IAAF

[edytuj] kobiety

Poniższa tabela przedstawia listę 10 najlepszych kulomiotek historii tej konkurencji (stan na 18 maja 2006).

lp. wynik zawodniczka państwo data miejsce
1. 22,63 m Natalia Lisowska ZSRR ZSRR 7 czerwca 1987 Moskwa
2. 22,45 m Ilona Slupianek NRD NRD 11 maja 1980 Potsdam
3. 22,32 m Helena Fibingerová Czechosłowacja Czechosłowacja 20 sierpnia 1977 Nitra
4. 22,19 m Claudia Losch Niemcy Niemcy 23 sierpnia 1987 Hainfeld
5. 21,89 m Iwanka Christowa Bułgaria Bułgaria 4 lipca 1976 Belmeken
6. 21,86 m Marianne Adam NRD NRD 23 czerwca 1979 Lipsk
7. 21,76 m Meisu Li Chiny Chiny 23 kwietnia 1988 Shijiazhuang
8. 21,73 m Natalia Achrimienko ZSRR ZSRR 21 maja 1988 Leselidze
9. 21,69 m Wita Pawłysz Ukraina Ukraina 20 sierpnia 1998 Budapeszt
10. 21,66 m Xinmei Sui Chiny Chiny 9 czerwca 1990 Pekin
zobacz więcej na stronach IAAF

[edytuj] Polscy kulomioci

[edytuj] mężczyźni

[edytuj] kobiety

[edytuj] Polscy finaliści olimpijscy (1-8)

[edytuj] mężczyźni

[edytuj] kobiety

[edytuj] Polacy w dziesiątkach światowych tabel rocznych

[edytuj] mężczyźni

[edytuj] kobiety

h - wynik uzyskany w hali